آوای شمال
  • گزیده اخبار :
  • جمعه ۱ شهریور ۱۳۹۸ , Friday 23 August 2019

    ابزار هدایت به بالای صفحه

    avayeshomal.ir
    آرشیو سایت





  • کد مطلب : 83259
  • تعداد نظرات : ۰ نظر
  • تاریخ انتشار خبر : ۱ مرداد, ۱۳۹۶ - ۱۵:۳۷
  • شما اینجا هستید :فرهنگی
  •   

    ارزش و اعتبار یک واجب فراموش شده

    امر به معروف واجبیست که با حیات بشری اثرش تداوم می یابد و تا زمانی که اثرش باقیست پاداشش نیز تکثیر می شود و تا بی نهایت ادامه پیدا می کند.

    آوای شمال/ قال علی بن ابیطالب(ع): «ِوَ مَا أَعْمَالُ الْبِرِّ کُلُّهَا وَ الْجِهَادُ فِی سَبِیلِ اللهِ عِنْدَ الْأَمْرِ بِالْمَعْرُوفِ وَ النَّهْیِ عَنْ الْمُنْکَرِ إِلَّا کَنَفْثَهٍ فِی بَحْرٍ لُجِّیٍّ» تمام کارهاى نیک و (حتّی) جهاد در راه خدا، در برابر امر به معروف و نهى از منکر، چون دمیدنى است به دریاى پر موج پهناور).  نهج البلاغه، ص: ۵۴۲(
    امر به معروف واجبیست که با حیات بشری اثرش تداوم می یابد و تا زمانی که اثرش باقیست پاداشش نیز تکثیر می شود و تا بی نهایت ادامه پیدا می کند و چه گنهکارند کسانی که چنین عملی را می شناسند و در انجام آن کوتاهی می کنند و شاید از این رو بود که خداوند به یکی از پیامبرانش پیام داد که هزار نفر از قومش را هلاک خواهد کرد که چهارصد نفرگنهکار و ششصد نفر بی گناهند و آنگاه که آن پیامبر از درگاه الهی علت را جویا شد ندا آمد: ((کسانی که در هدایت دیگران کوتاهی می کنند خود نیز جزء گناهکارانند))

    و چه زیبا فرمود سعدی شیرین سخن که :
    اگر بینم که نابینا و چاه است                    اگر خاموش بنشینم گناه است
    آری بی تفاوت بودن نسبت به خطاها و اشتباهات دیگران گناهی نا بخشودنی و تلاش برای هدایت دیگران از بهترین اعمال محسوب می شود
    حال سوال اینجاست که چرا عده ای از ما با توجه به آگاهی از گناه بی تفاوتی و پاداش عظیم هدایتگری در انجام آن کوتاهی می کنیم ؟
    وچرا امر به معروف و نهی از منکر به خوبی اجرا نمی‌شود؟
    پاسخ :برخی علت‌هایی که موجب شده امروزه این فریضه مهم در جامعه و کشور ما به خوبی اجراء نشود عبارتند از:

     

    الف) عدم آگاهی بعضی از آمرین به معروف و ناهین از منکر از قوانین این مسأله (قوانین شرعی و حکومتی):

    یکی از عواملی که باعث شده این فریضه به خوبی اجراء نشود اینست که، بعضی از آمرین به معروف و ناهین از منکر به علت عدم آگاهی از قوانین امر به معروف و نهی از منکر، هم خود و هم دیگران را دچار مشکل می‌کنند و هم تأثیر عمل امر به معروف و نهی از منکر را از بین می‌برند و موجب بدبینی افراد جامعه به دین و این فریضه مهم می‌گردند و موجب می‌شوند که مردم احساس کنند که جامعه‌ای که هر انسانی امر به معروف و نهی از منکر را انجام می‌دهد، آن هم بدون اطلاع از قوانین، جامعه‌ای خودسر و بدون قانون و ضابطه است.
    از طرفی خود آمرین و ناهین هم به علت عدم آگاهی از قوانین مورد برخورد و بی‌توجهی مسئولین امر قرار می‌گیرند، و احساس ناراحتی و ناامیدی می‌کنند و به نوعی در عمل به این فریضه بسیار مهم در مواقع صحیح و درست هم سُست می‌شوند. لذا باید آمرین و ناهین، آموزش‌های لازم و کاربردی را در این زمینه ببیند و مدیران جامعه هم دوره‌های ویژه خود را بگذرانند.

    ب) عدم آگاهی آحاد مردم از اهمیت این فریضه:

    امر به معروف و نهی از منکر از مهم‌ترین فرائض می‌باشد و در حقیقت می‌توان گفت که قوام سایر فرائض به اقامه این مربوط است. اعتقاد به این مسئله از ضروریات دین است و طبق فتوای امام خمینی و سایر فقهاء، انکار امر به معروف و نهی از منکر با التفات و التزام به لوازم آن، سبب خروج از دین و کفر می‌باشد.
    دین مقدس اسلام اهمیت این فریضه را بیان کرده و تأکید بسیاری بر آن در قرآن و احادیث امامان شیعه شده است.

     

    قال الله تعالی«وَ لْتَکُنْ مِنْکُمْ أُمَّهٌ یَدْعُونَ إِلَى الْخَیْرِ وَ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ یَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْکَرِ وَ أُولئِکَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ؛۱ و باید که باشند از شما جمعی که بخوانند بسوی خوبی و امر کنند بخوبی و نهی ‌کنند از منکر و ایشانند رستگاران».
    پیامبر اسلام فرمودند: «إنَّ الله عزوجل لیبغض المؤمن الضعیف الذی لادین له، فقیل و ما المؤمن الضعیف الذی لا دین له؟ قال: الذی لاینهی عن المنکر؛ همانند خداوند عزوجل هر آینه دشمن می‌دارد مؤمن ضعیفی را که دین ندارد. پس سؤال شد مؤمن ضعیفی که دین ندارد کیست؟ پیامبر ـ صلی الله علیه و آله ـ فرمود: آن کسی که نهی از منکر نمی‌کند۲.
    در این باره احادیث بسیاری داریم. وقتی ما به تاریخ نگاه می‌کنیم قیام امام حسین(ع) در جهت اقامه امر به معروف و نهی از منکر بوده است. و حسین بن علی (ع) شهید راه اقامه امر به معروف است. این مسئله اهمیت ویژه‌ای دارد در حالی که آحاد افراد جامعه از این اهمیت آگاهی ندارند، و شاید اگر بدانند انجام صحیح فریضه امر به معروف و نهی از منکر چه برکات و منافعی دارد بی‌توجه به این مسئله نباشند. اهل علم و فضیلت، دلسوزان، مسئولین و غیره در جهت آگاهی بخشی به مردم باید بیشتر تلاش کنند، تا مردم توجه پیدا کرده وامر به معروف و نهی از منکر به خوبی اجرا شود.
    البته لازم به ذکر است که برخی اهمیت فریضه را دریافته‌اند ولی به سبب خجالت و ترس از ضرر، وارد اجرای این فریضه نمی‌شوند.

    ج) عدم حمایت قانونی از آمران و ناهیان:

    یکی از مشکلات بر سر راه آمران به معروف، عدم حمایت قانونی از آنها می‌باشد. بدین معنا که، اگر امر به معروف در راستای ایفای وظیفهامر به معروف و نهی از منکر با مشکل و مسئله‌ای روبرو شد، قوانین حمایتی کاملی از این جهت نداریم. و شاید بعضی از ارگان‌های ذی ربط حمایت قانونی لازم را از آنها به عمل نیاورند و لذا کسانی که می‌خواهند در این راه قدم بردارند از مشکلات و مسائلی که ممکن است پاپیچ آنها بشود، می‌ترسند و از ثبات قدم لازم در این راه برخوردار نمی‌باشند.

    د) عدم پایبندی برخی مسئولان نسبت به این فریضه:

    یکی از عواملی که می‌تواند نقش مؤثری در راستای عمل به دو فریضه داشته باشد، پایبندی خود مسئولان به این فریضه بسیار مهم است. هرگاه سخن از امر به معروف و نهی از منکر به میان می‌آید، ذهن‌ها فقط متوجه تار موی زنان و شیوه پوشش زنان و جوانان در جامعه و امثال آن می‌شود. که البته توجه و حساس بودن به این مسائل هم خوب است. امّا مسائل مهمتری وجود دارد که هرگاه آن مسائل درست شود. مسائل پایین‌تر آنها نیز، امکان درست شدنش بیشتر است.

    هـ) عدم احساس مسئولیت همگانی نسبت به این فریضه:

    متأسفانه در مسئله امر به معروف و نهی از منکر بعضی‌ها فکر می‌کنند اجرای امر بمعروف و نهی از منکر بر عهده نهادهای حکومتی یا بر عهده قشر خاصی است. در حالی که این مطلب درست نیست و طبق روایات رسیده از ائمه معصومین -صلوات الله علیهم اجمعین- همه مردم در مقابل هم دیگر مسئول هستند. طبق فرمایش پیامبر اکرم: کلکم راع و کلکم مسئول عن رعیته؛ یعنی تمام مردم در مقام آنچه که هستند باید پاسخ‌گو باشند و مردم در مقابل یکدیگر مسئول هستند. لذا باید تمام افراد اقامه امر به معروف و نهی از منکر کنند و اگر گناهکار ببیند مورد اعتراض همه مردم واقع شده از عمل خود دست برمی‌دارد.

     

     

    و) اهل عمل نبودن بعضی از آمران به معروف و ناهیان از منکر:

    امیرالمؤمنین علی ـ علیه‎ السلام ـ می‌فرمایند: کسی باید امر به معروف و نهی از منکر بنماید که دارای سه خصلت باشد:
    ۱. به آنچه که امر می‌کند، عالم بوده و آگاهی کامل از آن داشته باشد.
    ۲. خود مرتکب عملی نشود که مردم را از آن باز می‌دارد.
    ۳. در آنچه که امر یا نهی می‌کند عدالت را رعایت نماید و در اینکار رفق و مدارا را از نظر دور ندارد۳.
    یکی از بهترین شیوه‌های امر به معروف و نهی از منکر، رفتار عملی خود افراد آمر و ناهی است. وقتی شخصی در یک مورد امر و نهی می‌کند ولی در مورد دیگر خود مرتکب خلاف می‌شود، دیگران را نسبت به خود فقط بدبین و بی‌اعتماد نمی‌کند، بلکه نسبت به همه بدبین و بی اعتماد می‌کنند.

    ز) عدم برخورد مناسب بعضی از آمران و ناهیان:

    در انجام این عمل و فریضه شخص آمر و ناهی باید آگاهی از احکام و قوانین داشته باشد و پایبند به قوانین و احکام باشد و در اجرای حدود و قوانین پا را فراتر از محدوده مشخص شده نگذارد.
    ما در اجرای این فریضه باید عدالت و مدارا را از نظر دور نداریم و شرایط و مراتب امر بمعروف و نهی از منکر را اجراء کنیم و تا می‌توانیم از خشونت پرهیز کنیم.

    ح) عدم آگاهی از هدف امر به معروف و نهی از منکر:

    دین اسلام به فریضه امر به معروف و نهی از منکر که موجب بقاء دین و استحکام جامعه اسلامی می‌شود، با ظرافت خاصی نگاه می‌کند و هدف از انجام این فریضه را اِعمال قدرت و یا خشونت و سخت‌گیری بر جامعه نمی‌داند. این فریضه یک فریضه آگاهی بخشی و دلسوزی برای تک تک افراد جامعه است. فریضه ای که بر روش منطقی و فرهنگی مبتنی است. چون هیچگاه نمی‌توان با زور، اصلاحی پایدار و اساسی و ماندگار در جامعه بوجود آورده و اگر زمینه اصلاح و قبول سخن درست در جامعه وجود نداشته باشد، کار بجایی نخواهد رسید.

    ط) مانع تراشی برخی دست‌های پنهان و آشکار:

    عده‌ای در جامعه اعم از برخی مسئولین و غیر مسئولین وجود دارند که تمام تلاش و کوشش خود را بر آن دارند که این فریضه را به علل مختلف تعطیل کنند و یا به حداقل برسانند. در واقع آنها وجود این فریضه را در جامعه، مانعی برای رسیدن به اهداف و منافع دنیائی خود می‌دانند و لذا به شیوه‌های عوام پسند و یا جلوه‌های منطقی و دلسوزانه و غیره به دنبال مانع تراشی هستند. چون آنها می‌دانند اگر بخواهند نان حرام، فساد و فحشاء زد و بند و غیره در جامعه وجود داشته باشد و آنها به منافع خود برسند نباید امر به معروف و نهی از منکر وجود داشته باشد. لذا آنها در مقام قانون گذاری، اجراء، قضاوت و غیره در صدد جلوگیری از اقامه این فریضه مهم بر می‌آیند.

    برچسب ها :

    نظرات