آوای شمال
  • گزیده اخبار :
  • شنبه ۳۰ شهریور ۱۳۹۸ , Saturday 21 September 2019

    ابزار هدایت به بالای صفحه

    avayeshomal.ir
    آرشیو سایت





  • کد مطلب : 72852
  • تعداد نظرات : ۰ نظر
  • تاریخ انتشار خبر : ۱۰ اردیبهشت, ۱۳۹۶ - ۱۲:۱۶
  • شما اینجا هستید :سیاسی
  •   

    دولت به‌شدت در فکر است که با برشمردن برخی دستاوردها در حوزه‌های متعدد این موضوع را بازنمایی کند که دست او در سیاست‌ورزی چندان هم کوتاه نیست.

    چرا دولت تلاش می‌کند امنیت را مصادره به مطلوب کند؟

    آوای شمال/حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، که شدیداً درگیر تبلیغات نرم و سخت ریاست‌جمهوری شده است، شامگاه یک‌شنبه در مراسمی که در سالن شهید بابایی قزوین برگزار شد، دستاوردهای دولتیازدهم را در سایه‌ی حضور و حمایت مردم و هدایت مقام معظم رهبریدانست و گفت شایسته‌ی ملت نیست که به شرایط حصر اقتصادی ایران توسط بدخواهان برگردد […]

    آوای شمال/حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، که شدیداً درگیر تبلیغات نرم و سخت ریاست‌جمهوری شده است، شامگاه یک‌شنبه در مراسمی که در سالن شهید بابایی قزوین برگزار شد، دستاوردهای دولتیازدهم را در سایه‌ی حضور و حمایت مردم و هدایت مقام معظم رهبریدانست و گفت شایسته‌ی ملت نیست که به شرایط حصر اقتصادی ایران توسط بدخواهان برگردد و امروز روز تصمیم بزرگ و تعیین سرنوشت دهه‌های آینده‌ی کشور و ملت است. وی در ادامه بیان داشت که اساس بحث بر سر این است که آیا می‌خواهیم دومرتبه تقابل با جهان آغاز شود و سایه‌ی شوم جنگبه کشور برگردد؟ یا می‌خواهیم فضای تعامل عزتمند یا سازنده را با جهان ادامه دهیم؟ روحانی افزود: بحث این است که آیا می‌خواهیم در فضای سیاسی و اقتصادیو بازار، آرامش و ثبات حاکم باشد یا هر روز و ساعت نگران روز و ساعت بعد باشیم؟

    موضوع حیاتی برشمردن حفظ صلح و زدودن جنگ از فضای سیاسی و اقتصادی کشور در دولت یازدهم است. دولت چنین به مردم بازنمایی می‌کند که این مهم اتفاقی است که توسط او افتاده و مردم هم احتمالاً بایستی مدیون این عملکرد دولت باشند.

    موضوع دستاوردهای دولت یا حاکمیت

    یکی از اتفاقات دنیای سیاست در ایران، دوگانگی و تعدد روایت دولت و حاکمیت و به‌طور شفاف‌تر سرقت دستاوردهای حاکمیت توسط دولت و در مواقعی است که مسائلی تحت انقیاد حاکمیت و جزء دستاوردهای حاکمیت محسوب می‌شود. درحالی‌که بسیاری از منتقدان و البته معاندان برآن‌اند که جمهوری اسلامی به بهانه‌ی حفظ امنیت مسائل مربوط به آزادی را تحت‌الشعاع قرار داده و هم ازاین‌رو سیاست‌های نظام بین‌الملل علیه ایران را برای حمله به جمهوری اسلامی را بسیج می‌کنند، از دیگر سو جمهوری اسلامی در داخل نیز در این خصوص مورد حمله قرار می‌گیرد. اخیراً مسائلی در کشور مطرح می‌شود که این موضوع را صورت‌بندی می‌کند که دستاورد حاکمیت نه‌تنها در مبحث حفظ امنیت برجسته نیست، بلکه این دولت بوده است که امنیت را به‌دنبال داشته است. اصرار دولت و شخص رئیس‌جمهور به این موضوع که جنگ و سایه‌ی شوم آن در این دولت از سر مردم ایران برداشته شد، نشان می‌دهد که دولت از یک طرف به‌دنبال این است که فضا را با دوگانه‌سازی به این سمت سوق دهد که مبحث جنگ با سندی مثل برجام از سر مردم ایران برداشته شده است و از دیگر سو خود را به‌عنوان منادی صلح و برقراری امنیت به مردم معرفی کند و دستاوردی را که دولت در آن کمترین نقش را داشته و جزء مهم‌ترین دستاوردهای جمهوری اسلامی در سطح حاکمیتی است، به نام خود جا زده و با یک وارونه‌نمایی هنرمندانه جزء دستاوردهای خود قلمداد کند و بیان کند که به‌واسطه‌ی حضور این دولت است که این مهم تحصیل شده و امنیت برآورده شده است. در این یادداشت برآنیم تا به این قسمت دوم اشاره کنیم.

    امنیت، دستاورد دولت؟

    مسئله‌ی برقراری امنیت، یکی از حیاتی‌ترین وظایف دولت‌ملت‌ها در عرصه‌ی بین‌المللی است. دولت‌ملت‌ها به‌واسطه‌ی تفویض اختیاراتی که به آن‌ها شده است، از طرف مردم مسئولیت برقراری امنیت را دارند. اساساً امنیت یک مسئله‌ی تعطیل‌ناپذیر برای دولت‌ها در عرصه‌ی بین‌المللی محسوب می‌شود. از زمانی که مباحث مربوط به قراردادهای اجتماعی مطرح شد، موضوعاتی نیز توسط هابز و کانت پیرامون حوزه‌های حفظ تمامیت سرزمینی توسط ایشان مورد بررسی و بحث قرار گرفت. مسئله‌ی تأکید بر اهمیت برقراری امنیت بعداً نیز مورد توجه علمای علم سیاست و حقوق بین‌الملل قرار گرفته است. بدین‌ترتیب که اساس تفکرات افرادی شبیه به بری بوزان و اول ویور، از نظریه‌پردازان روابط بین‌الملل و علوم سیاسی، تأکید بر این مفاهیم است. موضوعات مربوط به امنیت از دیگر سو و در کرانه‌ی جغرافیایی ایران نیز بسیار مورد توجه بوده است و شارحان قانون اساسی در جمهوری اسلامی نیز به آن توجه ویژه‌ای داشته‌اند؛ به‌گونه‌ای که بسیاری از توجهات حضرت امام به این موضوع بوده است. در بیان رهبر انقلاب نیز این موضوع و مفهوم بسیار مورد توجه و استفاده قرار گرفته است.

    این ابعاد نظری ماجرای تأمین امنیت و به‌طور کلی امنیت‌زا کردن فضای سرزمینی و اقتصادی، موضوعی است که از ابعاد متعدد بایستی بدان پرداخته شود. برای مثال، برخلاف تصور، برخی از نظریه‌پردازان برآن‌اند که نگاه جمهوری اسلامی به مقوله‌ی امنیت، نگاهی تک‌بعدی و صرفاً براساس یافته‌های نظامی است. به همین واسطه اتهامات فراوانی را به جمهوری اسلامی وارد کرده و تلاش می‌کنند انزوای مفهومی را ترتیب‌بندی کنند و بیان کنند که حوزه‌های صلاحیت و عملیاتی که ایران تأمین و برآورده کرده است، نه‌تنها همه‌جانبه نیست، که به تعدادی خاص از موضوعات سخت شبیه به موضوعات نظامی محدود می‌شود. لذا بسیاری از معاندان تلاش خود را برای حصر ایران در فضای مفهومی، علاوه بر حوزه‌ی عملیاتی، قرار داده‌اند. این موضوع که پیش‌تر نیز بدان پرداخته شد، از اهمیت بسیاری در نوع مواجهه‌ی نظام بین‌الملل با ایران برخوردار است.

    بیان شد که موضوع اساسی منتقدان این است که جمهوری اسلامی به موضوع امنیت با ابعاد نظامی و غیراقتصادی-سیاسی می‌نگرد، درحالی‌که در ایران نگاه‌ها به این موضوع، یک مقوله چندبعدی را تداعی و بازنمایی می‌کند و متناسب با پتانسیل‌های جمهوری اسلامی آن را بازتعریف می‌کند. توجهی به دقایق ذهنی حضرت امام و رهبر انقلاب نشان‌دهنده‌ی این موضوع است که آن‌ها نه‌تنها امنیت را موضوعی تک‌بعدی و به نفع امنیت نظامی و سخت تعریف و تنسیق نمی‌کنند، بلکه فراتر از آن، امنیت در نظرگاه ایشان یک موضوع همه‌جانبه است و موضوعات انسانی، اقتصادی و زیست‌محیطی را دربرمی‌گیرد.

    به‌واسطه‌ی همین اتهام یکجانبه‌گرایی که به جمهوری اسلامی در این‌خصوص وارد می‌شود، بیان می‌شود که ایران حوزه‌های دیگر را رها کرده و موضوع امنیت را برجسته می‌کند. بیان شد که این اتهامات از هیچ جایگاه روادارانه‌ای برخوردار نیستند و صرفاً برای انزوای موضوعی و مفهومی جمهوری اسلامی مورد توجه و استفاده قرار می‌گیرند. به‌واسطه‌ی همین موضوع است که انگشت اتهام به ایران به‌واسطه‌ی توان و نقش او در فضای منطقه‌ای نشانه گرفته می‌شود و ایران متهم به تعطیل کردن همه‌ی فضاهای مفهومی می‌شود. اما در سوی دیگر ماجرا بیان شد که نه‌تنها این گزاره‌ها و عبارات نادرست هستند، بلکه جایگاه مفهومی این گزاره‌ها نیز در معرض انتقادات قرار می‌گیرد.

    طنز تلخ ماجرا از آنجایی شروع می‌شود که جمهوری اسلامی و حوزه‌های حاکمیتی ایران، که متهم به انزواگرایی در حوزه‌ی مفهومی و عملی در بحث امنیت و امنیت‌زایی است (یعنی صرفاً تلاش برای برقراری امنیت سخت و نظامی قلمداد می‌شود)، درعین‌حال دستاوردهای همین حوزه‌ی اعلانی نیز مصادره به مطلوب شده و بیان می‌شود که دستاوردهای آن متعلق به بخش‌هایی دیگر و در اینجا به‌طور خاص متعلق به دولت است که خود جزء منتقدان حضور منطقه‌ای و عمق استراتژیک کشور است. یکی از این شواهد همین موضوع امنیت و مباحثی است که دولت با استفاده از آن تلاش می‌کند این موضوع را بازروایی کند که موضوع جنگ یعنی محیطی از ناامنی را او از سر مردم برداشته است و اوست که موجبات امنیت مردم را ایجاد کرده و برای مردم امنیت‌زایی کرده است. با توجه به موضوعات مفهومی از یک سو و موضوعات متعاقباً ذکرشده‌ی عملی، از دیگر سو بایستی بیان داشت که این گزاره منطقاً و عقلاً موضوعی نادرست است و چیزی جز مصادره به مطلوب از آن برداشت نمی‌شود.

    بی‌عملی

    دولت متهم به بی‌عملی در حوزه‌های اقتصادی و حتی فرهنگی است و بسیاری از منتقدان دولت برآن‌اند که کارنامه‌ی مشخصی برای پیشبرد اقتصاد و فرهنگ کشور ندارد. این موضوع به‌علاوه اصرار بر دستاوردتراشی دولت، در اواخر دولت و در دوران برگزاری تبلیغات، با افتتاح پروژه‌های نیمه‌کاره خود را نشان داده و سبب شده است تا دولت در مصادره‌ای عجیب، دستاوردهای نظام اسلامی در حوزه‌ی حاکمیتی و دستاوردهایی که متعلق به نیروهای فرامرزی جمهوری اسلامی ایران می‌شود را نیز به نام خود مصادره کند.

    علت اصلی روی آوردن به دستاوردتراشی در این دولت به این موضوع برمی‌گردد که چیزی برای معرفی و عرضه به مردم به‌عنوان موضوع و دستاوردی که خودش آن را به وجود آورده است، ندارد. این بی‌عملی که تبدیل به یکی از بزرگ‌ترین انتقادات به دولت شده، همان‌گونه که اشاره شد، دولت را در معرض به وجود آوردن فضاهای ذهنی جدید قرار داده است. درحالی‌که توسط همین دولت و توسط برخی از نخبگان اجرایی مقیم این دولت بیان می‌شد که ایران نبایستی به نیروها و بازوهای منطقه‌ای خود توجه داشته باشد و همین موضوع باعث هزینه‌هایی علیه نظام شده است، بیان می‌شود که آن دستاوردهایی که تا پیش از این به آن‌ها انتقاد می‌شد و بیان می‌شد که به‌واسطه‌ی آن‌ها هزینه‌های بسیاری نیز پرداخت شده است، حال از آن دولت است و این دولت است که آن‌ها را به وجود آورده است.

    این موضوع دستاوردتراشی موضوعی است که بیشتر بایستی به آن توجه شود، ولی بااین‌حال آنچه مهم است اینکه اساساً این جزء دستاوردهای دولت نیست. دولت فعلی کمترین تلاش را برای کمک به نیروهای منطقه‌ای ایران داشته است. اساساً تفکر دولت و ایدئولوژی او به نفع عمق استراتژیک ایران نبوده و نیست. اتفاقاً یکی از بزرگ‌ترین انتقادات به دولت این است که توجهی به مسائل منطقه‌ای ندارد.

    اینکه دولت به چه دلیل دست به دستاوردتراشی و مصادره به مطلوب دستاوردهای نظامی می‌کند، به مباحث دیگری برمی‌گردد که بایستی به‌طور دقیق به آن‌ها پرداخت، اما آنچه محرز است، این است که حداقل هیچ تلاشی برای ایجاد فضای عاری از جنگ توسط این دولت ترتیب داده نشده است. این موضوع اساساً یک مسئله حاکمیتی بوده است. دولت برآن است که برجام از چنان قابلیت و پتانسیلی برخوردار بوده است که توانسته احتمال جنگ علیه ایران را هم به دور کند. این موضوع نیز از حیز انتفاع ساقط است؛ چراکه نه‌تنها اساساً چیزی به نام بیم جنگ و تهدید نظامی علیه ایران نمی‌توانسته و نمی‌تواند عملیاتی شود، بلکه در سوی دیگر ماجرا بایستی اشاره داشت که برجام به‌دلیل ماهیت نفوذپذیر خود به‌لحاظ امنیتی احتمالاً مختصات و حوزه‌های آسیب‌پذیر کشور را نیز معرفی می‌کند و درست همان‌طور که رهبر انقلاب بیان داشتند، تبدیل به ابزار فشار علیه ایران نیز شده است. تصور اینکه برجام بتواند سایه‌ی موضوعی به نام جنگ را از سر ایران بردارد، شبیه به تراشیدن دستاورد برای برجام و تلقی آن به‌مثابه‌ی خورشید تابان و رویدادی است که مشکلات آب مردم را نیز حل و رفع می‌کند.

    به‌جز این ماجرا، روی دیگر قضیه به توان و اراده‌ی دولت‌های خصم ایران برای مواجهه‌ی مستقیم و رویارویی نظامی با ایران برمی‌گردد. ذکر می‌شود که آمریکایی‌ها یکی از این خصم‌ها هستند که بیم رویارویی نظامی آن‌ها با ایران بیش از همیشه وجود داشته است. این گزاره از هیچ روایی و استنادی برخوردار نیست. فضای داخلی آمریکا مؤید این موضوع است که این کشور به‌هیچ‌وجه قابلیت گشودن میدانی جدید از نبرد نظامی را در سطح گسترده ندارد. از دیگر سو، آمریکایی‌ها توان ضربه‌ی محدود به ایران را نیز نخواهند داشت؛ چراکه به‌خوبی می‌دانند که با پاسخ غافلگیرکننده‌ی جمهوری اسلامی مواجه خواهند شد. رهبر انقلاب همین چند سال پیش بود که بیان داشتند که اگر اشتباهی از ناحیه‌ی آن‌ها در مورد ایران سر بزند، ایران تل‌آویو و حیفا را با خاک یکی خواهد کرد. بنابراین فکر وارد کردن ضربه‌ی محدود را نیز از سر بیرون خواهند کرد.

    فرجام سخن

    رئیس‌جمهور در جمع مردم قزوین بیان داشت که آیا می‌خواهیم سایه‌ی شوم جنگ دوباره به کشور بازگردد؟ توجه به این گزاره نشان می‌دهد که از نظر دولت، برقراری امنیت و دور کردن فضای ناامنی از سر مردم، جزء دستاوردهای این دولت محسوب می‌شود. بیان شد که نه‌تنها این موضوع جزء دستاوردهای دولت محسوب نمی‌شود، بلکه این دولت تاجایی‌که توانسته، کمکی به نیروهای منطقه‌ای ایران نکرده است. علت برشمردن امنیت توسط این دولت نیز بیان شد که بی‌عملی و دستاوردتراشی است که در روزگار تبلیغات انتخابات ریاست‌جمهوری به اوج خود می‌رسد.

    برچسب ها :

    نظرات