آوای شمال(طبرستان)
  • گزیده اخبار :
  • شنبه ۲۳ آذر ۱۳۹۸ , Saturday 14 December 2019
    avayeshomal.ir
    آرشیو سایت





  • کد مطلب : 109089
  • تعداد نظرات : ۰ نظر
  • تاریخ انتشار خبر : ۱۱ آبان, ۱۳۹۸ - ۲۳:۰۴
  • شما اینجا هستید :اخبار استان > گزارش و گفت‌وگو
  •   

    آوای شمال گزارش می دهد:

    جشن تیرگان‌کهن ترین جشن مازندرانی ها

    جشن تیرگان‌ که همان جشن ایرانیان باستان است که در زبان‌محلی سیزده تیر ماه شو معروف است که در تاریخ تبری ۱۲ آبان برگزار می شود.

    به گزارش خبرنگار آوای شمال از ساری، جشن تیرگان که در زبان محلی مازندرانی‌ به ” تیرماه سیزده شو ” معروف است همان جشن معروف ایرانیان باستان است که در تاریخ باستانی تبری مصادف با دوازدهم آبان برگزار می‌شود.

    درباره تاریخچه جشن تیرگان روایات مختلفی وجود دارد: برخی پیروزی کاوه بر ضحاک و جشن مهرگان را مبنای جشن می‌دانند و برخی مردم معتقدند که تیرگان شب تولد حضرت علی (ع) است ولی برخی معتقدند که جشن تیرماه سیزده شو از کهن‌ترین جشن ایرانیان و مردم مازندران است.

    جشن تیرماه سیزده در تاریخ پیش از اسلام در ایران وجود داشته است، در این مراسم با برپایی آیین‌های ویژه و آماده کردن خوراکی‌های سیزده‌گانه جشن گرفته می‌شود.

    تمامی خانواده‌ها در این شب کنار هم جمع می‌شوند و تا پاسی از شب به خوردن تنقلات و گوش دادن به قصه و افسانه‌های بزرگ‌ترها سپری می‌شود، در گذشته در غروب روز سیزده، جوانان هم با در دست داشتن چند ترکه‌ بلند با کیسه‌ای که به انتهای آن بسته شده است، همراه کودکان به در خانه‌ها رفته و با سر و صدا و کوبیدن چوب به در خانه‌ها و لال‌بازی و شعر « لال بیَمو، لال بیَمو ، پارسال و پیرار بیَمو ، چِل بَزِن دیگه بَزِن، لال اِنِه لالَک اِنِه ، سالو ماه ارزون بوه، لال مار رسوا نَوِ، لال اِنِه لالَک اِنِه، پار بورده امسال انه » را سر داده و از صاحبخانه تقاضای هدیه می‌کنند و اغلب هدایا به آنها پول، میوه و شیرینی می‌دهد.

    در این شب افزون بر خوراکی‌هایی که مناسب میهمانی است بنا بر رسم، خوراکی‌های ویژه‌ای نیز تدارک دیده می‌شود و برخی نیز برای این جشن خوراکی‌هایی همچون “کاچی” نوعی حلوا، شیرینی “پِتی بَزه نون” و “کماج” تهیه می‌کنند و افراد خانواده با جمع شدن در کنار یکدیگر، گردو، سنجد، شیرینی، میوه و چای می‌خورند.

    شگون چوب خوردن از لال نیز از دیگر برنامه‌های مخصوص این جشن است، به گونه‌ای که در این شب شخصی با لباس مبدل، دستمال به سر بسته و صورتش را سیاه می‌کند و مانند لال‌ها با کسی حرف نمی‌زند. این شخص که او را لال، لال مار و لال شیش می‌گویند با همراهی چند نفر وارد خانه‌های محل می‌شود و با چوب و ترکه‌ای که در دست دارد، ضربه‌ای به ساکنین خانه می‌زند.

    مازندرانی‌ها، آمدن لال را به خانه و کاشانه خود به فال نیک می‌گیرند و باور دارند که «لال» هر کس را بزند تا سال دیگر مریض نمی‌شود.

    کارشناس میراث فرهنگی مازندران در گفتگو با خبرنگار در خصوص تیرماه سیزده شو، گفت: تیرماه سیزده از جمله جشن‌های مشهور در استان بوده که با عناوینی از جمله “لال شو”، “شش زنه شو”، “لال زنه شو” و “تیر ماه اعید” مرسوم است.

    طوبی اوصانلو ادامه داد: زمان اجرای برگزاری مراسم تیرماه سیزده، عصر دوازدهمین روز از تیرماه تبری معادل آبان است که گاهی تا نیمه‌های شب به طول می‌انجامد.
    وی در خصوص این روز با چه روزی از ماه شمسی برابر است، افزود: به دلیل نامشخص بودن وضعیت تقویم طبری چندان آسان نیست

    اما در سال‌های اخیر در محدوده یازدهم و دوازدهم آبان ماه شمسی واقع بوده است.
    کارشناس میراث فرهنگی مازندران تصریح کرد: گروهی از پژوهشگران مازندرانی همچون نصرالله هومند تقویم تبری را در مقایسه با شمسی بدون چرخش و گردش می‌پندارند و با محاسبات آنها این روز در دوازدهم آبان ماه واقع می‌شود اما طیف وسیعی از پژوهشگران در این عرصه همچون سید حسن تقی زاده ، صادق کیا ، پرویز ناتل خانلری، علی بلوکباشی و هوشنگ پورکریم اختلاف یک روز در هر چهار سال را با تقویم شمسی قطعی می‌دانند. اصانلو بیان کرد: تحقیقات میدانی نیز در این مورد انجام شد.

     

    گزارش از سمیه کریمی خبرنگار آوای شمال در مازندران

    برچسب ها :

    نظرات